ΟΙ ΛΕΜΟΝΙΕΣ ΤΗΣ ΑΝΤΡΙΚΚΟΥΣ
Η Αντρικού ήταν συγχωριανή της γιαγιάς μου και πρόσφυγας από το ΄74 στη Λεμεσό. Ζούσε μόνη τα τελευταία χρόνια σ΄ένα μικρό σπίτι στο τέρμα του δρόμου μας. Έμοιαζε πολύ στή γιαγιά μου. Αγρότισσα, με χέρια που γέρασαν στο χώμα και στο ζύμωμα. Η Αντρικκού λάτρευε τις λεμονιές. Ήταν το πρώτο δέντρο που φύτεψε μόλις κατοίκησε στο συνοικισμό των προσφύγων.
Όταν οι λεμονιές πάγωναν στο κρύο, πάγωνε και η ίδια. Όταν έβγαινε ο ήλιος, η Αντικκού θαύμαζε τα χρυσά της λεμόνια. Τα πότιζε, τα σκάλιζε, τους σιγοτραγουδούσε. Δεν ήθελε να χαθούν οι καρποί της σαν εκείνους που άφησε πίσω στο χαμένο χωριό της στα κατεχόμενα. Λίγες μέρες πριν πεθάνει την πέτυχα έξω από την αυλή της και τη ρώτησα για το ύψος της δικής μου λεμονιάς που με δυσκόλευε στη συγκομιδή των καρπών.
«Πώς να φέρεις το δεντρόν, κόρη μου, στην γην, που θέλει να θωρεί τον ουρανόν; Έτσι έν΄τζαι οι δικές μου», μου είπε κοφτά και περήφανα.
Μετά από λίγες μέρες σταμάτησε η καρδιά της Αντρικκούς, και οι λεμονιές της σαν μαραζωμένες κόρες λύγισαν τα κλαδιά τους, την αγκάλιασαν και τη θρήνησαν. Θα τις θωρεί πια η Αντρικού και θα τις καμαρώνει από ψηλά.
ΚΟΜΠΟΣ ΣΤΟ ΛΑΙΜΟ
Όταν έμαθε για τον καρκίνο έκλεισε τα μάτια
Έβαλε πλυντήριο ξανά και ξανά
Κρέμασε τη μπουγάδα στη λιακάδα
Όλα τα χρώματα μαζί‧ καθαρά.
Μαγείρεψε, έραψε τα κουμπιά, πότισε τις γλάστρες
Αγόρασε από το ζαχαροπλαστείο μια πάστα σοκολάτα
Κάθε κουταλιά και δάκρυ
Τα δάκρυά της ήταν αλμυρά. Κάθισε στο σαλόνι
Άγγιξε την πληγή της στο λαιμό, της φάνηκε μικρή
Στο ραδιόφωνο ακουγόταν το δεύτερο βαλς του Σοστακόβιτς.
(Από το βιβλίο ΓΡΑΜΜΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ μικρά και μεγάλα πεζά, Εκδόσεις ΤΟ ΡΟΔΑΚΙΟ 2020 που συμπεριλήφθηκε στη βραχεία λίστα των Κρατικών Βραβείων Κύπρου).
Η Μαρία Τζιαούρη-Χίλμερ γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Κύπρο. Έχει κάνει σπουδές Φιλολογίας και Μουσικής στην Αθήνα και μετεκπαίδευση στην Πολιτιστική Διαχείριση στη Γερμανία, διοργανώνοντας πολιτιστικές εκδηλώσεις στο Μόναχο και στο Βερολίνο. Από το 2009 ζει και εργάζεται στην Κύπρο ως φιλόλογος στη δημόσια εκπαίδευση. Ποιήματα και διηγήματά της έχουν δημοσιευθεί σε έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά και έχει συμμετάσχει σε λογοτεχνικά φεστιβάλ στην Κύπρο. Είχε τη γενική επιμέλεια του λογοτεχνικού φωτογραφικού λευκώματος The story of a moment (Wunderart Productions, Κύπρος, 2017), καθώς και του συλλογικού λογοτεχνικού έργου ΛΑΙΜΑΡΓΑ (Εκδόσεις Ακτίς, Κύπρος, 2019).Το πρώτο της βιβλίο με μικρά και μεγάλα πεζά, με τον τίτλο Γραμμή ανάμεσά μας (Εκδόσεις Το Ροδακιό, Αθήνα, 2020), συμπεριλήφθηκε στη βραχεία λίστα των Κρατικών Βραβείων Κύπρου (2020). Τον Ιούλιο του 2022 κυκλοφόρησε το δεύτερο βιβλίο της, με τίτλο Ελλιπές μέτρο (Εκδόσεις Σαιξπηρικόν). Από τις εκδόσεις Κέδρος κυκλοφορεί η συλλογή μικροδιηγημάτων της Δεν έμαθα ποτέ να φεύγω (2026). Διηγήματα και ποιήματά της έχουν μεταφραστεί στα γερμανικά και στα αγγλικά.
(Πηγή: “Εκδόσεις Κέδρος”, 2026)
Η γραφή της Μαρίας Τζιαούρη-Χίλμερ έχει χαρακτηριστεί από την κριτικό Λίλια Τσούβα «συγκαλυμμένα αυτοβιογραφούμενη, τεχνική που δεν ταυτίζεται με την αυτοβιογραφία. Συνιστά αυτοβιογραφική αφηγηματική μέθοδο που αντανακλάται μέσα από αυστηρά επιλεγμένη συνείδηση. Τα διηγήματα μορφοποιούν βιώματα, αρθρώνοντας την ιστορία της Κύπρου, αλλά και πολλά σύγχρονα ζητήματα φενακισμένης πραγματικότητας.». Η ίδια κριτικός αναφέρει για τη συλλογή : « … Κοινωνικοί προβληματισμοί, ατομικές αξίες, φύση, τραγούδια, κυπριακή διάλεκτος, μια δυναμική πολυφωνία που με τις εικόνες και τις περιγραφές ταξιδεύει τον αναγνώστη και την αναγνώστρια στη σύγχρονη πολιτισμική ταυτότητα του ανθρώπου».
Η νοηματοδότηση της θεματικής και των κειμένων συρρικνώνεται στους στίχους που ακολουθούν την αφιέρωση του βιβλίου στη μητέρα της :
«Ζούμε σε αφετηρίες και τερματισμούς.
Ζούμε στο ανάμεσά τους.»